Preselekcja

Artykuł omawia przebieg procesu preselekcji (dołączenia Ab. A do RAC).

Dostęp do niektórych materiałów zamieszczonych w tej części jest chroniony hasłem. Wskazówki dotyczące zasad logowania znajdują się tutaj.

Na poniższym schemacie blokowym przedstawiono podstawowe elementy biorące udział w preselekcji.

preselekcja rys1
Rys.: 1. Schemat poglądowy preselekcji

Funkcje poszczególnych przewodów

  • la, lb - służą do połączenia Ab. A z RAC, odbiór przekazywanych impulsów dekadowych Ab. A, przesłanie sygnału zgłoszenia,

  • p - służy do połączenia przekaźników liniowych Ab. A z RAC (zajęcie RAC, zajęcie Ab. A),

  • v - po przejściu przez SN11 zamienia się w przewód v1, służy do podtrzymania przez RAC drogi połączeniowej w stopniu rejestrowym i abonenckim,

  • z - impulsy taryfowe (zaliczanie) - zaczyna się w zespole SN11, a kończy w liczniku abonenckim,

  • w - żyła próbna; zaczyna się w CSA, przechodzi przez SN11, idzie na wejście do SG, wraca z powrotem do SN11, jako przewód w1, a następnie jako przewód w, przez CSR przechodzi do RAC. Po przewodzie w CSA przeprowadza próbę łączy wychodzących z SA, z uwzględnieniem, że:

    • zespół SN11 związany na sztywno w danym łączem wychodzącym jest wolny,

    • wejście na SG związane z wybranym zespołem SN11 jest wolne,

  • n - wywołanie CSR przez CSA,

  • q, r, s - przekazanie kategorii Ab. A do RAC.

Przebieg preselekcji

  1. Podniesienie mikrotelefonu przez Ab. A i zamknięcie pętli identyfikatora.

  2. Identyfikacja numeru Ab. A.

  3. Zajęcie zespołu próby obejściowej w części wspólnej cechownika stopnia abonenckiego (CAW) przez część indywidualną cechownika (CAB) (→`RW+`).

  4. Próba łączy międzysekcyjnych Ab. A.

  5. Próba łączy wychodzących ze stopnia abonenckiego.

  6. Wybór dla preselekcji jednego wolnego łącza wychodzącego.

  7. Wybór jednego łącza międzysekcyjnego.

  8. Wywołanie cechownika stopnia rejestrowego - CSR.

  9. Identyfikacja przez CSR zespołu SN11, do którego po żyle n przychodzi wywołanie.

  10. Próba wolnych rejestrów RAC po żyle y.

  11. Wybór jednego rejestru RAC.

  12. Przekazanie kategorii Ab. A z CSA do RAC.

  13. Zapięcie drogi preselekcji w obrębie stopnia rejestrowego.

  14. Zapięcie drogi preselekcji w obrębie stopnia abonenckiego.

  15. Zajęcie i zablokowanie rejestru RAC.

  16. Zajęcie i zablokowanie zespołu SN11.

  17. Przejęcie kontroli nad drogą przez RAC.

  18. Zwolnienie cechowników CSA (stopnia abonenckiego) i CSR (stopnia rejestrowego).

Podniesienie mikrotelefonu i zamknięcie pętli identyfikatora

Po podniesieniu mikrotelefonu po stronie Ab. A zamyka się pętla identyfikatora, co skutkuje przyciągnięciem przekaźnika L w wyposażeniu abonenckim Ab. A.

Schemat wyposażenia abonenckiego WA11, wraz z rysunkiem przedstawiającym "matrycę" identifykatora abonenckiego: A13-CAB.A-WA11-1-A.

Identyfikacja Ab. A

  • Identyfikacja setki, przez 1-2SN i 1-2SP,

  • Identyfikacja dziesiątki, przekaźniki A1-A0,

  • Identyfikacja jednostki, przekaźniki B1-B0,

  • Koniec identyfikacji, przekaźnik BB+.
    Działające przekaźniki SN lub SP podają "−" na uzwojenie przekaźników A1-A0.
    Działające A1-A0 uruchamiają pomocniki (1-3AK) i powodują zadziałanie B1-B0.

Schematy obwodów identyfikatora abonenckiego: A13-CAB.A-C1-6-D, A13-CAB.A-C1-7-J.

Zajęcie zespołu próby obejściowej stopnia abonenckiego przez część indywidualną cechownika (RW+)

  • Przepisanie identyfikacji na przekaźniki numerowe SN → S1, SP → S2.
    A1-A0 są przepisane na przekaźniki D1-D0 i 1D1-1D0.

  • Identyfikacja kategorii Ab. A, służą do tego przekaźniki AA, AB, AC.

Próba łączy m/s dla Ab. A

Dokonują tego przekaźniki F1-F8 lub F1-F6, w zależności od wielkości bloku.

Przekaźniki F1 - F8 znajdują się w zespole próby obejściowej CAW11: *-CAW11-C3-1-E. Obwody przekaźników próbnych szczegółowo opisano w tym artykule.

Próba łączy wychodzących ze stopnia abonenckiego

  • Przekaźnik wiązkowy W1 i przekaźniki E1-E0

  • Przekaźnik wiązkowy W2 i przekaźniki E1-E0

  • Przekaźnik wiązkowy W3 i przekaźniki E1-E0

(TODO: Opis bardziej szczegółowy)
Część wspólna CAW11 wyposażona jest w 10 przekaźników, E1 - E0, dzięki czemu może współpracować z blokiem BA11 (A11 / A12) oraz BA12 (A13 / A14). W przypadku BA12, omawianego w niniejszym artykule, na stojaku A13 nie ma przekaźników 1E9 oraz 1E0.

Wybór jednego wolnego łącza wychodzącego dla preselekcji

(TODO: Opis)

Wybór jednego łącza m/s

(TODO: Opis)

Wywołanie cechownika stopnia rejestrowego CSR

Po zadziałaniu przekaźnika 2FA zostaje podany "+" na zestyki przekaźników E1 - E0 i zostaje uruchomiony dzięki temu jeden z przekaźników 1E1 - 1E0.

Działający jeden z przekaźników wiązkowych, wraz ze swoimi pomocnikami, oraz działający 1E1 - 1E0 jednoznacznie określają jedno z 20 łączy wychodzących. Przez zestyki tych przekaźników na przewód n tego łącza zostaje podany "+" w celu wywołania CSR, który spowoduje dalsze przedłużenie drogi preselekcji od zespołu SN11 do RAC.

[TIP] Linki do opisanych przekaźników podano wyżej.

Identyfikacja zespołu sznurowego SN11 przez CSR

CSR dokonuje identyfikacji zespołu sznurowego SN11, od którego, po żyle n, przychodzi wywołanie.

  • identyfikacja przeprowadzana jest przez 20 przekaźników A1 - A20. W zależności od tego, na której z 20 żył n był "+", działa odpowiedni przekaźnik A1 - A20. W przypadku równoczesnego pojawienia się "+" na kilku żyłach n, działający przekaźnik A…​ o niższym numerze wyklucza przekaźniki A…​ o wyższych numerach.

  • działający nieparzysty przekaźnik A…​ daje AB1+. Działający parzysty przekaźnik A daje AB2+.

Obwody przekaźników A1 - A20 oraz AB1 i AB2: *-CSR11-C1-1-F.

Próba rejestrów po żyle y

Po zadziałaniu przekaźnika AB1 lub AB2 zostaje podany "+" na uzwojenia 3-4 wszystkich przekaźników P1 - P10. "−" podany jest od strony szeregowo z nimi połączonych uzwojeń 5-6

Uzwojenia przekaźników P1 - P10:

  • 1-2 oraz 3-4 nawinięte są przeciwsobnie,

  • 5-6 jest czysto rezystancyjne, nawinięte bifilarnie, konstantanem. Ponieważ połączone jest ono szeregowo z uzwojeniem 3-4, to ograniczając prąd w obwodzie, efektywnie ogranicza ono amperozwoje uzwojenia 3-4.

Do końcówek uzwojenia 1-2 przekaźników P1 - P10, od strony wolnych rejestrów, po żyle y, dołączony jest "−". "+" podany jest przez sprężyny czołowe wolnych mostków wybieraka KAB.

Działają te z przekaźników P1 - P10, które po żyle y od strony rejestrów otrzymały "−". Próba zawsze powinna mieć wynik pozytywny, dlatego, że CSA sprawdził uprzednio, że w grupie 10-ciu RAC istnieje przynajmniej jeden wolny RAC.

Przekaźniki P1-P10 znajduja się na następujących schematach CSR11:

Przypadek równoczesnej próby tego samego RAC przez więcej niż jeden CSR11

KP - przekaźnik z dwoma uzwojeniami, nawiniętymi przeciwsobnie. Wykorzystany jest do rodziału czasu dla ponowienia próby przez CSR11 mające dostęp do tych samych rejestrów, w przypadku, gdy pierwsza próba była równocześnie od więcej niż jednego CSR11.

csr obwod przekaznika kp
Rys.: 2. Uproszczony schemat obwodów w przypadku próby równoczesnej

Załóżmy, że pierwszy i drugi cechownik CSR11 równocześnie przeprowadził próbę tych samych rejestrów. Wtedy, przy prawidłowych obwodach, przekaźniki P…​, mimo wolnych rejestrów nie przyciągają, ani w jednym, ani w drugim CSR. Przy nie działających P1 - P10, podaje się obwód dla przekaźnika KP. Kondensator włączony szeregowo z uzwojeniem 1-2, w pierwszej chwili (gdy jest nienaładowany), stanowi bardzo małą oporność i przez uzwojenie 1-2 płynie prąd prawie taki sam, jak przez uzwojenie 6-5. Ponieważ uzwojenia nawinięte są przeciwsobnie, to wytworzone przez nie strumienie magnetyczne znoszą się i przekaźnik KP pozostaje niedziałający. Z upływem czasu, gdy kondensator się ładuje, przez uzwojenie 1-2 płynie coraz mniejszy prąd, tak, że przekaźnik KP zadziała. Opóźnienie zadziałania przekaźnika KP zależy od pojemności kondensatora i w rozpatrywanym przez nas przykładzie najpierw przyciągnie przekaźnik KP w pierwszym CSR11. Działający teraz KP przerywa obwód podawania "+" na przekaźniki P…​ w pierwszym cechowniku. Z próby jednoczesnej robi się próba pojedyncza, w której przyciągają przekaźniki P1 - P10 drugiego cechownika, odpowiadające wolnym rejestrom.

Obwody przekaźnika KP znajdują się na schemacie: *-CSR11-C1-4-F

Wybór jednego rejestru

P1 - P10+ → PB+ - Działające przekaźniki P…​ powodują działanie przekaźnika 1PA i przekaźnika PA. Działające przekaźniki PA i 1PA zmieniają pierwszy obwód dla przekaźników P1 - P10. Przekaźniki P…​ dają sobie podtrzymanie przez własne zestyki oraz przez zestyki rozdzielnika RP. Pozostaje tylko jeden z działających przekaźników P1 - P10. Potwierdzeniem wybrania rejestru jest działający przekaźnik PB.

Obwody przekaźników PA, 1PA oraz PB, znajdują się na schemacie: *-CSR11-C1-4-F

Przekazanie kategorii Ab. A z cechownika do rejestru

Działające w CSA przekaźniki 1E1 - 1E0 oraz jeden z przekaźników wiązkowych, z 20 łączy wybierają jedno, a przewody q, r, s tego łącza dołączają do zestyków przekaźników AA, AB, AC, które uprzednio zidentyfikowały klasę Ab. A. Po trzech przewodach, kodem stałoprądowym, następuje przekazanie informacji od strony CSA. Żyły q, r, s przechodzą galwanicznie przez SN11 i wchodzą do CSR. Działające w CSR przekaźniki identyfikacji oraz działający jeden z przekaźników P1-P10 przełużają żyły q, r, s od zidentyfikowanego zespołu sznurowego do żył q, r, s wybranego rejestru. W RAC do żył q, r, s dołączone są przekaźniki AA, AB, AC, które działają w zależności od kombinacji cechowania przewodów q, r, s od strony CSA.

Gdyby liczba szyn w polu komutacyjnym mostka wybieraka KAB była większa, to klasa abonenta mogłaby być przekazywana przez połączenie na wybieraku KAB. Ponieważ jednak mostek wybieraka WK-610 może mieć w polu komutacyjnym maksymalnie 12 szyn, i wszystkie one są już zajęte do innych celów, to klasa przekazywana jest wyżej opisaną drogą omijającą wybierak, tj. przez CSR.

Przesyłanie klasy trwa przez stosunkowo krótki okres czasu. Do momentu zwolnienia cechowników SA i SR, przekaźniki AA, AC, AB, AD1, po zadziałaniu, dają sobie podtrzymanie do końca pracy RAC.

Żyły występujących w obrębie CSR11 (zespół C1 oraz KAB) oraz w RAC przedstawiają się następująco:

  • w RAC: la1, lb1, p, v, t, la2, lb2, n, i, k, l, v2, w, y, q, r, s,

  • w CAR11-KAB: la1, lb1, p, v, t, la2, lb2, n, i, k, l, v2

  • w CSR11-C1: w, y, q, r, s

Obwody dołączania styków przekaźników AA, AB, AC do żył q,r,s łączy wychodzących przedstawiono na schemacie: A13-CAB.A-C4-17-A (u dołu arkusza), a wejście żył q,r,s (po przejściu przez SN11), pokazano na schemacie: *-CSR11-C1-3-E.

Zapięcie drogi preselekcji w obrębie SR

H1-H0+ w CSR - obwód dla elektromagnesów drążkowych numerowych
A1 lub A2 -> H1
A3 lub A4 -> H2
A5 lub A6 -> H3
itd.
A19 lub A20 -> H0
Obwód ten jest podawany dopiero po PB+. Czas działania CSR kontrolowany jest przez przekaźnik KA. Od momentu zadziałania przekaźnika identyfikacji, przekaźnik KA otrzymuje podtrzymanie od rozładowującego się kondensatora, które w tym przypadku powinno być wystarczające dla jego podtrzymania. 
HA lub HB+ w CSA
P1-P5 -> HA
P1-P0 -> HB

Obwód elektromagnesów mostkowych

S, `V1` - `V0` - aby było prawidłowe zapięcie na wybieraku, najpierw muszą zadziałać elektromagnesy drążkowe, a potem elektromagnes mostkowy. Po zadziałaniu elektromagnesów drążkowych, przez sprężyny czołowe elektromagnesów drążkowych, zostaje podany "+" dla przekaźnika S. Działający przekaźnik S uruchamia dopiero zapięcie odpowiedniego mostka, który wybierany jest zestykami P1 - P10 i zestykami przekaźników AB1 i AB2. AB1+ → V1 - V5, `AB2` → V6 - V0+.

Zajęcie i zablokowanie RAC

Po zapięciu drogi preselekcji następuje połaczenie Ab. A z RAC. Na skutek przełużenia obwodu od RAC do abonenta, po przewodzie p w RAC działa przekaźnik RA, a w wyposażeniu liniowym abonenta przekaźnik R.

Działający przekaźnik RA przerywa obwód próby po żyłach w oraz y, cechując RAC jako zajęty i zabokowany.

Zajęcie i zablokowanie SN11

RA+ (w RAC) → R+ (w wyposażeniu abonenckim) - RA, działający w RAC, podaje "+" na przewód v1, w zespole sznurowym działa przekaźnik S. S+ → F+ (w SN11) → daje zaświecenie lampki zajęcia LZ. F+ daje przerwanie obwodu po żyle w, co jest równoznaczne z zablokowaniem zespołu sznurowego (po żyle w odbyła się próba obejściowa).

Przejęcie przez RAC kontroli nad zestawioną drogą

Cel: zapewnienie trzymania drogi preselekcji, wysłanie sygnału zgłoszenia do Ab. A.

Działający RA+ włącza "+" na żyłę v, dzięki czemu zostaje podany "+" na uzwojenie 1-2 elektromagnesu mostkowego w sekcji KAB oraz na uzwojenie 1-2 elektromagnesu mostowego sekcji KB i sekcji KA stopnia abonenckiego. Zapewnia to trzymanie drogi zestawionej w etapie preselekcji po zwolnieniu CSA i CSR, które w czasie zapinania drogi podtrzymywały obwody na uzwojeniach 3-4 elektromagnesów mostkowych.

DJ - działający RA włącza w pętlę przewodów la1 i lb1 przekaźnik DJ. Ab. A otrzymuje zasilanie dla swojego mikrotelefonu (DJ w pętli Ab. A). Działający RA+ daje obwód dla RB. `RB` powoduje włączenie sygnału 400Hz na uzwojenia 5-6 przekaźnika DJ, dzięki czemu Ab. A słyszy sygnał zgłoszenia centrali.

Zwolnienie CSA i CSR i zakończenie preselekcji

Działający przekaźnik R w wyposażeniu abonenckim przerywa pętlę identyfikacji, zwalniając przekaźniki identyfikacji, a następnie przekaźniki numerowe oraz pozostałe przekaźniki CSA. Na skutek zwolnienia przez CSA, zostaje zabrany "+" z przewodu n, powodując z kolei zwolnienie przekaźników w CSR.

W systemie K-66 obowiązuje zasada, że przy prawidłowej pracy organów, po zakończeniu realizacji jakiegoś etapu połaczenia, następuje zwolnienie przekaźników zajętych od miejsca, gdzie etap ten się rozpoczął.

Zwolnienie CSA i CSR kończy się preselekcję.