Kod znakozmienny

W artykule omówiono strukturę i zastosowanie kodu znakozmiennego.

Podstawowe informacje

Stałoprądowy kod znakozmienny jest stosowany w centralach K-66 do dwukierunkowej wymiany informacji pomiędzy RAC (rejestrem abonenckim), a cechownikami CSG i CSA. Do przekazywania informacji kodu znakozmiennego wykorzystywane są przewody la i lb.

W ramach jednego przekazywanego sygnału, parametry czasowe poszczególnych impulsów kodu znakozmiennego są następujące:

czas trwania impulsu: 35ms ±10ms,
maksymalna dozwolona długość przerwy między impulsami: 5ms,

Poniższa tabela przedstawia potencjały na przewodzie lb. Na przewodzie la potencjał jest zawsze przeciwny.

Tabela 1. Postać elektryczna sygnałów w kodzie znakozmiennym
Sygnał	Kolejność potencjałów na `lb`
`1`	`-`
`3`	`-` `+`
`5`	`-` `+` `-`
`7`	`-` ` `-` `
`9`	`-` ` `-` ` `-`
`11`	`-` ` `-` ` `-` `+`
`13`	`-` ` `-` ` `-` `+` `-`
`2`	`+`
`4`	`+` `-`
`6`	` `-` `
`8`	` `-` ` `-`
`10`	` `-` ` `-` `+`
`12`	` `-` ` `-` `+` `-`
`14`	` `-` ` `-` ` `-` `

Sygnały wybierzcze kodu znakozmiennego

Dla sygnałów wybierczych spotyka się też określenie sygnały wysyłane w przód.

1 - 9 - cyfry od 1 do 9, dla określenia numeru Ab. B,
10 - cyfra 0 dla określenia numeru Ab. B,
11 - wyznaczenie kierunku do biura zleceń,
12 - 14 - rezerwa,

Sygnały zwrotne kodu znakozmiennego

Dla sygnałów zwrotnych spotyka się też określenie sygnały wysyłane wstecz.

Sygnał zwrotny powtórzyć ostatnio nadaną cyfrę w skrócie wysyłany jest z CSG. Dla RAC sygnał ten oznacza, prócz podstawowego znaczenia (czyli nadania ostatnio nadanej cyfry w skrócie), także jednoczesne przejście z obsługi sygnałów zwrotnych z grupy G (czyli nadawanych z CSG), na obsługę sygnałów zwrotnych z grupy A (czyli nadawanych z CSA).

Tabela 2. Treść sygnałów zwrotnych
	Znaczenie
Sygnał	Grupa `G` (`CSG` → `RAC`)	Grupa `A` (`CSA` → `RAC`)
1	Nadać następną cyfrę	Nadać ostatnią cyfrę
2	Powtórzyć ostatnio nadaną cyfrę w skrócie	(nie wykorzystany)
3	Powtórzyć cyfry od początku	Abonent przełączony do Biura Zleceń (tylko dla rej. `BZ`)
4	Kierunek / abonent wolny, rozłączenie normalne, połaczenie zaliczone	Abonent wolny, rozłączenie normalne, połączenie zaliczone
5	(nie wykorzystany)	Abonent zajęty
6	Drogi połączeniowe zajęte
7	`Ab. B` wolny, rozłączenie zależne od `Ab. B`, połączenie zaliczone	jak dla grupy `G` lub Abonent odłączony od `BZ` (dla telefonistki `BZ`)
8	Potwórzyć ostatnio nadaną cyfrę (pełną)
9	Potwórzyć przedostatnio nadaną cyfrę (pełną)
10	Kierunek nieosiągalny	Linia `Ab. B` uszkodzona (abonent nieosiągalny)
11	Nadawać kodem dekadowym
12	(nie wykorzystany)	`Ab. B` wolny, rozłączenie normalne, połaczenie nie zaliczane
13	(nie wykorzystany)	`Ab. B` wolny, rozłączenie zależne od `Ab. B`, połączenie nie zaliczane
14	(nie wykorzystany)	`Ab. B` obsługiwany przez `BZ`

Interpretacja cyfry setki ("w skrócie")

Ze względu na przyjętą w K-66 pojemność 200NN dla pojedynczego bloku abonenckiego, cyfrę oznaczjącą setkę przekazuje się "w skrócie" (nieparzysta / parzysta) i wykorzystuje do przekazania pewnych dodatkowych informacji:

Tabela 3. Znaczenie cyfry setki przekazanej "w skrócie"
Cyfra	Znaczenie podstawowe	Informacja dodatkowa
1	setka nieparzysta	wywołanie od zwykłego abonenta
2	setka parzysta	wywołanie od zwykłego abonenta
3	setka nieparzysta	wywołanie od telefonistki `CMM`
4	setka parzysta	wywołanie od telefonistki `CMM`
5	setka nieparzysta	wywołanie specjalne od telefonistki `BZ`
6	setka parzysta	wywołanie specjalne od telefonistki `BZ`